De structurele exploitatieruimte vormt, in samenhang met het overzicht van incidentele baten en lasten, een kernindicator voor de structurele financiële positie van de gemeente. Dit verplichte BBV ‑ kengetal laat zien in welke mate de gemeente haar vaste en terugkerende lasten duurzaam kan dekken met vaste en terugkerende baten. De structurele exploitatieruimte wordt bepaald door het exploitatieresultaat te corrigeren voor incidentele baten en lasten en voor incidentele reservemutaties.
De structurele exploitatieruimte biedt inzicht in de stabiliteit en toekomstbestendigheid van de gemeentelijke financiën. Een positieve structurele exploitatieruimte duidt erop dat de gemeente haar structurele taken op duurzame wijze kan blijven uitvoeren. Een negatieve ruimte betekent dat structurele inkomsten onvoldoende zijn om de structurele lasten te dragen en dat bijsturing noodzakelijk kan zijn om aan de wettelijke eis van een structureel en reëel begrotingsevenwicht te voldoen.
Het is van belang te benadrukken dat de structurele exploitatieruimte geen vrij besteedbare financiële ruimte vormt. Het betreft geen budget dat kan worden ingezet voor nieuw beleid, maar het is een indicator die inzicht biedt in de mate waarin structureel beleid financieel houdbaar is en laat zien in hoeverre structurele keuzes kunnen worden gerealiseerd zonder afhankelijk te zijn van tijdelijke financiële meevallers of middelen die op termijn vervallen.
Structurele exploitatieruimte | Bedragen x € 1.000 | |||
|---|---|---|---|---|
Rekening 2024 | Begroting 2025 | Rekening 2025 | Begroting 2026 | |
Saldo van totale baten en lasten | -19.624 | -8.264 | -63.628 | 2.807 |
Saldo van totale toevoegingen en onttrekkingen aan reserves | 25.460 | 8.411 | 66.951 | -2.670 |
Begrotingssaldo na bestemming | 5.833 | 140 | 3.320 | 140 |
AF: incidentele reservemutaties | 17.710 | 198 | 60.828 | -9.632 |
AF: incidentele baten en lasten (saldo) | -26.238 | -8.289 | -70.271 | -3.891 |
Structureel begrotingssaldo | 14.361 | 8.231 | 12.763 | 13.663 |
Totale baten | 735.842 | 769.805 | 756.585 | 841.975 |
Structurele exploitatieruimte | 2,0% | 1,1% | 1,7% | 1,6% |
Uit bovenstaande tabel blijkt dat de structurele exploitatieruimte 1,7% bedraagt.
Een positief structureel saldo geeft aan dat Dordrecht haar structurele taken duurzaam kan blijven uitvoeren. Een negatief saldo vraagt om maatregelen om te voldoen aan de wettelijke vereisten voor structureel en reëel evenwicht.
Er zijn geen landelijke normen voor de structurele exploitatieruimte, omdat het percentage sterk afhangt van de lokale situatie, maar hier geldt hoe hoger dit percentage is, hoe beter de financiële positie van de gemeente.