Aanbevelingen rekenkamercommissie

De Rekenkamer Dordrecht heeft in 2025 twee onderzoeken opgeleverd, te weten:

1. Onderzoek naar ‘ Ondermijning’.
2. ‘Jong in Dordt: Wonen, leven en leren. Onderzoek naar een Aantrekkelijke en Leefbare woonstad voor jongeren' .

Tevens zijn in 2025 twee rekenkamerbrieven opgeleverd:

3. De Rekenkamerbrief en Factsheet inzake ‘ Opkomst bevorderende maatregelen’.
4. Een Rekenkamerbrief in het kader van het ' DoeMee 2024: onderzoek naar energiebesparing'.

DoeMee onderzoeken zijn landelijke onderzoeken gefaciliteerd door de NVR (Nederlandse Vereniging van Rekenkamers) waaraan een gelimiteerd aantal lokale rekenkamers mee kunnen doen. Doordat verschillende rekenkamer(commissie)s samen meedoen aan zo’n onderzoek zijn de onderzoekskosten relatief laag én kunnen er landelijke conclusies worden getrokken. Ook kan mogelijk een vergelijking worden gemaakt met andere gemeenten. Met het DoeMee onderzoek 2025 naar ‘Onderbesteding’ is niet meegedaan. Ook het geplande onderzoek naar ‘Reserves en voorzieningen’ is uitgesteld naar 2026. In plaats daarvan zijn twee nieuwe onderzoeken opgestart die niet in het Werkplan Rekenkamer Dordrecht 2025 stonden: het onderzoek naar ‘Toegankelijkheid verkiezingen’ en ‘Onderzoek naar Opvanglocaties en Inburgering’.

Dit betekent dat naast de opgeleverde twee onderzoeksrapporten en twee rekenkamerbrieven in 2025 ook nog de volgende drie Rekenkameronderzoeken liepen/opgestart zijn die in 2026 worden afgerond:

5. Dordrecht Sociaal en sociale wijkteams, de controlerende rol van de raad.
6. Toegankelijkheid verkiezingen.
7. Onderzoek naar Opvanglocatie en Inburgeringsbeleid.
   Dit onderzoek gaat twee rapporten opleveren, feitelijk worden twee verschillende onderzoeken uitgevoerd door hetzelfde onderzoeksbureau:
   7A: een onderzoek naar Opvang van vluchtelingen – Het proces van opvanglocatiekeuze voor opvang Oekraïners en het Asielzoekerscentrum.
   7B: een onderzoek naar het Inburgeringsbeleid – de uitvoering van het inburgeringsbeleid en de ondersteuning bij integratie.

Met deze zeven (eigenlijk acht) lopende onderzoeken in 2025 en extra activiteiten, zoals aanvullende sessies met raadsleden met betrekking tot onderzoeken of het nieuwe werkprogramma en organisatorische zaken, was 2025 een zeer actief jaar voor de Dordtse Rekenkamer.

Alle onderzoeken en publicaties zijn te vinden op de website van de Dordtse rekenkamer . Ook is daar het Werkprogramma 2026 te vinden en het Rekenkamer Jaarverslag 2025. Daarin rapporteert de Rekenkamer over de inhoud van de onderzoeken en over de kosten van de onderzoeken, de aantallen bezoekers aan sociale media van de Rekenkamer en andere ontwikkelingen die in 2025 plaatshadden. Zoals het afscheid van leden en de secretaris/onderzoeker en de werving van nieuwe leden en een secretaris/onderzoeker.

De verordening Rekenkamer Dordrecht schrijft voor dat het college jaarlijks, bij de jaarstukken, aan de raad rapporteert over de stand van zaken van de uitvoering van de raadsbesluiten die genomen zijn naar aanleiding van onderzoeksrapporten . Rekenkamerbrieven en factsheets vallen hierbuiten, daarvan nemen raadsleden en de gemeentesecretaris enkel kennis. Hieronder treft u de informatie met betrekking tot de twee opgeleverde onderzoeksrapporten.
 
1. Onderzoek naar Ondermijning
Dit onderzoek liep nog door vanuit het werkprogramma 2024, maar werd opgeleverd in 2025. De centrale onderzoeksvraag was: Wat is de aard en omvang van ondermijnende criminaliteit in de gemeente Dordrecht, hoe adequaat is zowel beleid als uitvoering in de bestrijding van ondermijning en hoe vult de gemeenteraad zijn kaderstellende en controlerende rol op dit thema in?

De hoofdconclusie was dat de aanpak van ondermijning door de gemeente Dordrecht op veel onderdelen goed verloopt. We hebben voldoende kennis en ervaring om de aanpak uit te voeren, verantwoordelijkheden en taken zij duidelijk en we werken samen met partners zoals politie, OM en sociale Dienst Drechtsteden. Dit doet Dordrecht beter dan veel andere gemeenten en daarmee verminderen we de kans op ondermijning. Ook een sterk punt is dat Dordrecht sessies houdt voor medewerkers om bewustwording over ondermijning te vergroten en kijkt hoe inwoners en ondernemers kunnen helpen bij de aanpak van ondermijning. De aanbeveling van de Rekenkamer Dordrecht was te kijken naar het beschikbare budget, meetbare doelen en om nieuwe medewerkers van de gemeente signalen te leren herkennen van ondermijning. In de bestuurlijke reactie gaf het college aan dat rekenkamerrapport inzicht geeft in actie- en verbeterpunten voor duurzame verbetering van de aanpak van georganiseerde criminaliteit. Daarnaast was de aanbeveling aan de gemeenteraad om in gesprek te gaan met de burgemeester over de behoefte aan informatie en het stellen van meetbare doelen om het effect van de aanpak te meten. Het college nam de aanbevelingen grotendeels over, onder verwijzing naar de rol van de raad (budgetrecht ligt bij raad, raad gaat over eigen informatie behoefte).

Na een amendement besloot de raad op 1 juli 2025 kennis nemen van het onderzoeksrapport naar ondermijning Rekenkamer, het college op te dragen de acties uit de bestuurlijke reactie op te volgen en in een (besloten) commissievergadering aan de hand van cases te spreken over ondermijning.

Follow-up naar aanleiding van besluitvorming raad inzake rekenkamerrapport:

• Een integriteitscoördinator is aangesteld en een meldpunt is in het leven geroepen.
• Het opleidingsprogramma voor medewerkers bevat een integriteitstraining. Specifiek voor nieuwe medewerkers is in het inwerkprogramma integriteit een vast programma onderdeel voordat ambtenaren de eed/gelofte afleggen. De verwachting is dat in het derde kwartaal van 2026 het inwerkprogramma verder kan worden uitgebreid met een verplicht onderdeel over georganiseerde criminaliteit. Dit wordt momenteel in afstemming met het Regionale Informatie- en Expertisecentra (RIEC’s) en het Landelijk Informatie- en Expertisecentrum (LIEC) verkend.
• In januari 2026 heeft een beeldvormende commissievergadering plaatsgevonden, waarbij onder verwijzing naar het rekenkameronderzoek:
  • Burgemeester Mol zijn ervaringen en inzichten heeft gedeeld die hij heeft opgedaan op veiligheidsgebied gedurende zijn eerste half jaar als burgemeester.
  • Gaf Team Veiligheid een schets van de veiligheidssituatie en -prioriteiten.
  • Gaf een landelijk expert van de Stichting Landelijke Expertgroep Veiligheidspercepties hierop een reflectie.
• Dit veiligheidsbeeld met knelpunten en kansen in de aanpak van georganiseerde criminaliteit vond plaats in het licht van de vaststelling van het Integraal Veiligheidsplan 2027-2030. Ook worden nog besloten sessies in gepland om de casuïstiek te bespreken met de nieuwe raad na de gemeenteraadsverkiezingen.
• De doelen voor ondermijningsaanpak worden verder uitgewerkt bij het volgende uitvoeringsplan georganiseerde criminaliteit 2027-2028.
• Bij de Perspectiefnota 2027 wordt een voorstel gedaan voor het structureel maken (en uitbreiden) van het incidentele budget.

2. Onderzoek naar een Aantrekkelijke en Leefbare (woon)stad voor jongeren'
Ook dit onderzoek liep door vanuit het werkprogramma 2024 en werd opgeleverd in 2025. De Rekenkamer onderzocht hoe jongeren Dordrecht ervaren als (mogelijke) woonstad . Met als achterliggende vraag: is het een fijne plek voor jongeren, zodat ze blijven wonen in Dordrecht? En wat is de ambitie van Dordrecht op de aantrekkelijkheid van de stad voor jongeren? Met andere woorden wat doet de gemeente om aantrekkelijk te blijven/worden voor jongeren? ‘Jongeren’ is een breed begrip en net als ‘een aantrekkelijk woonstad’ veelomvattend. Bovendien kent de gemeente geen doelgroepen/jongeren beleid. Het onderzoek zou daarmee veel gemeentelijke domeinen kunnen raken. Om het onderzoek te richten is na afstemming het onderzoek toegespitst 18 tot 27-jarigen en op drie elementen: Wonen en huisvesting, Leven (levendige binnenstad en cultuur) en Leren (onderwijs, waarbij is toegespitst op met name hoger onderwijs). Bovendien is de focus gelegd op documenten en gesprekken. In gesprekken met jongeren bleek dat zij vooral een goede woning, een gezellige binnenstad met cultuur en uitgaansgelegenheden en goed onderwijs belangrijk vinden. Daarnaast is gesproken met professionals, raadsleden, portefeuillehouders en ambtenaren.

De conclusie van het onderzoek was dat de gemeente hier al veel aan doet, maar dat de resultaten nog onvoldoende zichtbaar zijn. Jongeren merken weinig dat de gemeente werkt aan betaalbare en passende woningen voor jonge mensen als de woningnood hoog is. Of dat de gemeente werkt aan evenementen en uitgaansplekken voor jongeren met horecaregels en cultuurplannen. Jongeren zijn tevreden over het onderwijs, maar weten niet goed welke hbo opleidingen er zijn. De Rekenkamer ziet kansen via het combineren van bestaand beleid en het beter aansluiten bij de belevingswereld van jongeren. De aanbeveling was meer betaalbare woningen (voor jongeren) te bouwen, een levendige binnenstad en een aantrekkelijk aanbod van onderwijs te realiseren en bij beleid en plannen advies te vragen aan de jongerenraad. Het college gaf in haar bestuurlijke reactie aan niet alle aanbevelingen over te (kunnen) nemen, maar het rapport als signaal te zien om in lopende beleidsontwikkelingen aandacht te hebben voor de positie en beleving van jongeren.

In beeldvormende en oordeelsvormende raadscommissies ging het over (het gebrek aan) de representativiteit van het onderzoek en uiten commissieleden diverse beelden ten aanzien van de wijze waarop jongeren kunnen worden betrokken bij beleidsvorming c.q. de mate waarin gemeentelijk beleid op jongeren moet worden afgestemd. De college reactie kreeg bijval met waardering voor de college suggestie om het rapport te zien als een signaal om beleidsintenties te verbinden met de beleving van jongeren en jongeren te betrekken via onder andere het programma Glansrijke toekomst. Na indiening van een amendement besluit de raad op 16 december 2025 tot kennisnemen van het rapport en het aannemen van het amendement om het college op te dragen binnen het lopende beleid aanbevelingen deels uit te voeren conform de bestuurlijke reactie van het college. Daarnaast werd verzocht de raad via een raadsinformatiebrief te informeren over het actief betrekken van jongeren binnen het Agenda 2030 programma ‘Glasrijke Toekomst’.

Follow up naar aanleiding van besluitvorming raad inzake rekenkamerrapport:

• De bevindingen uit het rapport zijn betrokken bij verschillende beleidsmatige gesprekken en ontwikkelingen, zoals het programma Glansrijke Toekomst van de Dordtse jongeren, in gebiedsontwikkelingen (o.a. Spoorzone) en in communicatie- en participatieactiviteiten gericht op jongeren. Ingezet wordt op verbeterde afstemming van jongerenbelangen in bestaand beleid en op flexibele vormen van jongerenparticipatie. De aanbeveling voor een structureel gecoördineerde jongerenaanpak was niet overgenomen door het college, deze keuze die ook vraagt om extra capaciteit, is doorgeschoven naar de nieuwe raad en het nieuwe college.
• Binnen het programma Glansrijke Toekomst  heeft de gemeenteraad (besluit 2025-0112698 ) inmiddels ermee ingestemd dat in 2026 en 2027 jongeren op de thema’s onderwijs, werk, inkomen en mentale gezondheid actief betrokken.
• De signalen uit het onderzoek betreffende het woonaanbod voor jongeren worden meegenomen in gebiedsontwikkelingen zoals de Spoorzone en Thureborg. De gemeente streeft in nieuwe projecten naar een mix van betaalbare huur- en koopwoningen en onderzoekt aanpassingen binnen het woonruimteverdeelsysteem. Jongeren worden waar mogelijk betrokken bij planvorming. De bredere woningbehoefte van alle inwoners blijft leidend bij keuzes.
• Ter overbrugging van de kloof tussen beleid en beleving van jongeren lopen initiatieven om jongeren beter te bereiken, zoals Cultuurtent en het Dordtse studentenfestival. De gemeente en partners versterken communicatie en promotie van het cultuur- en onderwijsaanbod en betrekken jongeren bij nieuwe vormen van communicatie. Met incidentele middelen zijn extra culturele activiteiten mogelijk gemaakt.
• De strategische ligging van Dordrecht wordt meegenomen in gebiedsontwikkelingen, met name binnen de Spoorzone. Hier wordt ingezet op een gevarieerd woningaanbod gericht op een brede doelgroep, waaronder starters en jonge professionals. Voor huurwoningen biedt de huidige ontwikkelstrategie in dit gebied geen ruimte, maar in andere projecten wordt wel gekeken naar mogelijkheden voor doelgroepen die profiteren van de nabijheid van Rotterdam en Breda.