De gemeente Dordrecht bevindt zich in een omgeving die snel verandert. De opgaven waaraan we werken zijn voortdurend in beweging en het aantal netwerken in de stad neemt toe. Om daarop te anticiperen en onze ambities te kunnen realiseren is de inzet van data en slimme ICT-oplossingen onvermijdelijk. Met de juiste informatie kunnen wij sneller, efficiënter en effectiever werken, reageren op interne en externe signalen en anticiperen op toekomstige ontwikkelingen. We faciliteren deze inzet van data en ICT op alle werkterreinen van de gemeente.
Daarnaast zijn wij als gemeente regievoerder voor de ICT-dienstverlening binnen de regio en zijn er in 2025 grote stappen gezet. Data en diverse applicaties zijn gemigreerd naar onze externe partners en gelijktijdig zijn onze rekencentra afgebouwd.
Naar een data gedreven en digitale organisatie, stad en regio
Binnen het programma ‘Naar een data gedreven en digitale organisatie, stad en regio’ is gewerkt aan het veilig en verantwoord inzetten van data en digitale oplossingen voor het realiseren van maatschappelijke doelstellingen. We werkten hierbij langs twee sporen.
- Meewerken aan realisatie van geprioriteerde opgaven: in 2025 zijn stappen gezet in projecten zoals DordtWest (integrale monitoring) en Stadsas Dordt (simulaties met 3D visualisaties en het maken van een 3D versie van de stad). Ook hebben we meegewerkt aan het landelijke Dutch Metropolitan Innovations (DMI) traject. Het DMI ecosysteem is een publiek-privaat samenwerkingsverband met de Rijksoverheid, gemeenten (waaronder Dordrecht) en bedrijfsleven dat data en technologie voor duurzame verstedelijking en mobiliteit.
- Digitaal en datafundament: in 2025 is verder gewerkt aan het versterken van de randvoorwaarden (techniek en organisatie) om data op een privacy bewuste en veilige wijze te kunnen benutten. Daarbij is de modernisering van het dataplatform voortgezet en is de implementatie van het nieuwe (regionale) dataplatform vrijwel afgerond. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen voor verdere implementatie van virtuele representaties van de echte wereld, ook wel digital twinning oplossingen genoemd.
ICT Beweegt
In 2025 lag de focus op het afronden van het transitieprogramma ICT Beweegt en het verder versterken van de regieorganisatie. Het programma is in 2025 grotendeels afgerond. De formele afsluiting vindt plaats in de eerste helft van 2026. Hiermee zetten we een belangrijke stap naar een beter beveiligde IT-infrastructuur, een meer compliant werkplek en een flexibelere dienstverlening en kostenstructuur. In 2025 is daarnaast de optimalisatie van het applicatielandschap uitgevoerd. In 2026 worden de laatste applicaties in dit kader opgepakt.
Stimuleren verantwoord en veilig gebruik van ICT en Data
Het afgelopen jaar hebben we een start gemaakt ter voorbereiding op de nieuwe Cyberbeveiligingswet (NIS2), met het inrichten van een raamwerk om risico’s continu te identificeren, analyseren, mitigeren. Hiervoor hebben wij een Information Security Management Systeem (ISMS) aangeschaft. Een ISMS is essentieel voor organisaties die hun informatiebeveiliging willen professionaliseren van ad-hoc maatregelen naar een vast onderdeel van de bedrijfsvoering.
Daarnaast is op een kleine schaal geëxperimenteerd met AI, omdat we inzien dat dit op termijn meerwaarde in de stad en organisatie kan creëren. Dit doen we zodat we op een verantwoorde manier kennis en kunde op kunnen doen over de mogelijkheden en risico’s. We zijn op dit moment terughoudend met het gebruik van AI binnen onze organisatie, omdat het nog onvoldoende duidelijk is hoe we de risico’s kunnen verkleinen. We gebruiken geen AI in de dienstverlening aan burgers en binnen de organisatie wordt het beperkt toegepast. Binnen onze organisatie werken we met spelregels die ervoor zorgen dat we geen persoonsgegevens en gevoelige bedrijfsgegevens gebruiken en alleen met gecontracteerde AI-diensten werken. We zijn ons ervan bewust dat binnen onze organisatie ook andere vormen van generatieve AI zoals Chat GPT worden benut. We zijn voornemens het gebruik van deze opties binnen ons bedrijfsnetwerk te blokkeren.
De Drechtsteden zijn voor hun vitale digitale infrastructuur nagenoeg volledig afhankelijk van een klein aantal niet-Europese tech-bedrijven (Big Tech). Wat begon als operationeel gemak, is door geopolitieke verschuivingen uitgegroeid tot een substantieel strategisch risico voor onze continuïteit en data-soevereiniteit. Inmiddels werken we aan een aanpak om die afhankelijk te verkleinen.
In maart 2025 zijn de uitkomsten bekend geworden van een extern uitgevoerde volwassenheidsmeting over de naleving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG). Uit de scan bleek dat de gemeente Dordrecht de naleving van de AVG voornamelijk situationeel heeft ingericht en te weinig structureel heeft geborgd in de organisatie. In de maturityscan resulteerde deze constatering in een volwassenheidsscore van 1,5. De ambitie is om het volwassenheidsniveau eind 2027 op 3 te krijgen. De gemeente werkt aan een programma om de naleving van de AVG structureel te organiseren binnen de processen van de gemeente. Deel hiervan is het oppakken van een aantal hoog-risico dossiers en de bijbehorende DPIA’s. Dit programma zal in 2026 en 2027 worden gerealiseerd.
Open en transparante organisatie richting onze inwoners
Afgelopen periode is gewerkt aan het versterken van open en transparant werken en het verbeteren van de informatiehuishouding in het kader van de Wet open overheid (Woo). Ter facilitering hiervan is een technische voorziening aangeschaft. Voor de Woo zijn duidelijke richtlijnen opgesteld. Ook is via bewustwordingsprogramma’s het belang benadrukt van het zorgvuldig opslaan van informatie op de juiste locatie en het feitelijk en zakelijk communiceren. Aan het einde van het jaar is een volgende stap gezet met de start van maatwerktrainingen in onze organisatie.