Verantwoording over beleid

Begroting 2025
Eind 2024 zijn de contouren helder voor het kennis- en expertisecentrum Participatie. In 2025 richt het programmateam Participatie zich op de borging van dit expertisecentrum. Het centrum biedt ondersteuning bij participatietrajecten en fungeert als vraagbaak. Binnen de online omgeving zijn handreikingen en andere instrumenten (waaronder de toolbox die is ontwikkeld in het kader van de Omgevingswet) beschikbaar. Het expertisecentrum heeft nadrukkelijk een faciliterende en coachende functie. Om responsief te kunnen handelen als organisatie naar de inwoner, geven we in 2025 verder invulling aan het trainen en ontwikkelen van medewerkers. Een lerende aanpak staat centraal. Daarom evalueren we ook in 2025 met regelmaat projecten en initiatieven samen, om de aanpak en werkwijze steeds te kunnen blijven verbeteren. Daarnaast wordt één keer per jaar een leerrapportage ambtelijk en bestuurlijk aangeboden, waarbij in 2025 de eerste volgt.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
We hebben de kennis- en expertisefunctie belegd binnen het programma Participatie. Dit programma biedt ondersteuning bij participatietrajecten en fungeert als vraagbaak. In 2025 zijn diverse leerbijeenkomsten georganiseerd, ter bevordering van kennisontwikkeling. Onderdeel hiervan zijn ook ‘lessons learned’ sessies, waarin projecten en initiatieven samen worden geëvalueerd. De opbrengsten van die lessons learned sessies zijn ten behoeve van de ontwikkeling van de visie en aanpak. Daarnaast worden de inzichten benut voor kennis- en competentieontwikkeling bij medewerkers.

Begroting 2025
Begin 2024 is de Omgevingswet in werking getreden, waarbij participatie een belangrijk onderwerp is. Naast de Handreiking Participatiebeleid, is met oog op de Omgevingswet een toolbox ontwikkeld. Deze toolbox bestaat uit een dynamische website die initiatiefnemers en aanvragers van een omgevingsvergunning moet stimuleren om participatie te organiseren. De toolbox is ook beschikbaar voor gemeentelijke initiatieven, projecten en omgevingsplannen en heeft dan als doel om zowel te inspireren als te komen tot betere participatie. Bezoekers van de toolbox vinden er voorbeelden van participatie-instrumenten en ‘best practices’. In de loop van 2024 wordt de toolbox ondergebracht bij het programma Participatie. In 2025 zetten we verder in op het trainen en ontwikkelen van de medewerkers. Dat sluit aan bij de ontwikkeling van een kennis- en expertisecentrum participatie.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
De gemeente Dordrecht heeft een dynamische website die initiatiefnemers en aanvragers van een omgevingsvergunning stimuleert om participatie te organiseren. De website is hier te vinden: Participatie en (bouw)plannen in uw omgeving - Dordrecht. Daarnaast is in 2025 begonnen met de ontwikkeling van een interactieve toolkit voor medewerkers. Deze toolkit ondersteunt medewerkers van de gemeente bij het werken volgens de Dordtse werkwijze voor participatie. Om diezelfde reden zijn in 2025 ook leerbijeenkomsten georganiseerd over de burger- en overheidsparticipatie.  

Begroting 2025
In 2023 is het online participatieplatform Doe Mee Dordrecht online gegaan (www.doemeedordrecht.nl). Op dit platform bieden we informatie over onze plannen en nodigen we inwoners, ondernemers en organisaties uit om daarop digitaal te reageren en bij betrokken te raken. Inwoners gebruiken het platform om op onze plannen te reageren. Daarnaast melden zij zich via het platform aan om op de hoogte te blijven, of om vaker actief mee te denken of te werken aan een onderwerp. In 2024 is het digitale participatieplatform ondergebracht bij het programma Participatie. We evalueren de participatietrajecten waarbij we (ook) Doe Mee Dordrecht hebben ingezet. Bij betrokken inwoners en medewerkers onderzoeken we of Doe Mee Dordrecht gebruiksvriendelijk is. In 2025 gaan we hiermee door en ontwikkelen we onze aanpak van digitale participatie verder, zodat de kwaliteit steeds meer toeneemt en steeds beter aansluit op de behoeften en verwachtingen van inwoners en medewerkers.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
Er wordt breed gebruik gemaakt van het digitale participatieplan 'Doe Mee Dordrecht'; www.doemeedordrecht.nl. Het aantal bezoeken en unieke bezoekers steeg door het jaar 2025 flink. De functionaliteit en gebruiksvriendelijkheid van het platform blijft de aandacht houden. Om die reden wordt in 2026 een audit op de digitale toegankelijkheid van het platform uitgevoerd.

Begroting 2025
De participatie- en inspraakverordening regelt de betrokkenheid van inwoners en andere belanghebbenden bij het beleids- en besluitvormingsproces. De participatie- en inspraakverordening van Dordrecht dateert uit 2017. Als gevolg van de inwerkingtreding van de 'Wet versterking participatie op decentraal niveau' dient de verordening herijkt te worden. Daarmee kan de verordening in lijn gebracht worden met de Dordtse werkwijze voor inwonerparticipatie. Dat wordt gedaan op participatieve wijze. De in 2024 geformeerde klankbordgroep Participatie (bestaande uit inwoners van Dordrecht) wordt hier ook bij betrokken. Onderdeel van de Wet versterking participatie op decentraal niveau, is ook het zogenaamde ‘uitdaagrecht’. In de verordening wordt tevens opgenomen welke regels gelden als inwoners van Dordrecht zelf een initiatief hebben voor hun stad, wijk of buurt.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
In 2025 is de visie- en aanpak (burger) participatie vastgesteld in de gemeenteraad. Deze visie en aanpak vormen, samen met het eerder vastgestelde beleidskader participatie, de basis voor de nieuwe Participatieverordening. Deze is in eerste kwartaal van 2026 aangeboden aan de gemeenteraad en vastgesteld.

Begroting 2025
De samenleving is erop gericht dat inwoners meer zelfredzaam zijn. De wisselwerking en het aanbod van veel verschillende (financiële) regelingen vanuit de overheid is voor veel inwoners erg ingewikkeld. Zo ingewikkeld dat veel inwoners graag een duidelijke plek willen waar zij al hun vragen kunnen stellen. Wij gaan deze centrale plek samen met onze partners bieden in het toekomstige Dordthuis. In 2025 werken we deze processen samen verder uit en starten we met het opleiden en trainen van onze medewerkers.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
In 2025 is een programmateam opgestart met oog op een goede voortzetting van onze dienstverlening, en het toekomstige dienstverleningsconcept, in het nieuwe Dordthuis in 2026. Samen met onze partners – Bibliotheek AanZet, VVV en de Sociale Dienst Drechtsteden (SDD) – hebben we meerdere bijeenkomsten georganiseerd voor medewerkers en leidinggevenden. Met deze stappen bereiden we de gezamenlijke centrale plek voor, waar inwoners en bezoekers terechtkunnen met al hun vragen. De eerste prioriteit ligt op het continueren van de dienstverlening in het Dordthuis vanaf september 2026. Samen met deze voorbereidingen hebben we prioriteit gegeven aan de organisatie van verkiezingen en de verbetering van de kwaliteit (Ensia).    

Begroting 2025
We starten met processen die het meeste gemak bieden aan onze inwoners. Processen die wij in 2025 verder digitaliseren zijn o.a. de aangifte van overlijden.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
In 2025 hebben we meerdere klantprocessen gedigitaliseerd. Ook zijn steeds meer formulieren online beschikbaar gemaakt. Inwoners kunnen hun aanvragen daardoor makkelijker zelf online regelen, zoals toestemming voor Reisdocumenten kind of een aanvraag BRP-correctie of -mutatieverzoek. Zij kunnen via DigiD inloggen, hun aanvraag indienen en direct bewijsstukken uploaden. Hierdoor kunnen eenvoudige wijzigingen, zoals bijvoorbeeld een huisnummercorrectie, snel en zonder extra handelingen worden verwerkt.

Begroting 2025
We investeren in het verder digitaliseren en automatiseren van onze dienstverlening. Dit is noodzakelijk om goed in te kunnen spelen op de wensen van onze inwoners, zij zoeken op verschillende manieren contact met ons. Iedereen kiest zelf de manier die het beste bij zijn of haar vraag en situatie past. Dat kan bijvoorbeeld zijn via bezoek, telefoon, WhatsApp, Live Chat, social media of de website. We presenteren in 2025 de zelfservicezuil als extra mogelijkheid. Hierdoor kunnen inwoners ook buiten de openingstijden van de Stadswinkel gebruik maken van onze dienstverlening. Daarnaast onderzoeken we hoe we de verschillende manieren nóg beter kunnen gebruiken.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
We hebben verder gewerkt aan het digitaliseren en automatiseren van onze dienstverlening. Hierdoor kunnen inwoners zelf kiezen hoe zij contact met ons opnemen: online, telefonisch of aan de balie. De zelfservicezuil is in 2025 (nog) niet in gebruik genomen. Wel hebben we de aanbesteding voor het nieuwe klantgeleidingssysteem vormgegeven en we bekijken hoe de selfservicezuil daar een plek in krijgt. In de aanbesteding hebben we alle wensen voor toegankelijk werken in het Dordthuis opgenomen. In het Dordthuis komt op de begane grond een selfservicezone waar inwoners en bezoekers zelfstandig zaken kunnen regelen. Hier bereiden we ons op voor.

Begroting 2025
Dordrecht richt zich de komende jaren onder meer op het realiseren van meer betaalbare woningen, een gezonde en groene leefomgeving (leefbare, duurzame en groene stad), groei van de economie en een gezonde arbeidsmarkt. Samen met andere overheden, bedrijfsleven en onderwijs werken we daarom toe naar één gezamenlijke agenda Smart Delta Drechtsteden. Zodoende kunnen wij ons steviger profileren. Tevens werken we aan de doorontwikkeling van het regionale samenwerkingsmodel en de financieringsstructuur. Dit zal in 2025 zijn beslag krijgen. In lijn met het BRE-onderzoek Zuid-Holland Zuid (Bestuurlijke Regionale Ecosystemen) streven we daarbij naar open netwerksamenwerking, zodat ook andere relevante publieke en private partners zich welkom voelen om aan te sluiten.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
In 2025 is gewerkt is aan de doorontwikkeling van de regionale Smart Delta samenwerking:

• De thema's van het programma Smart Delta Drechtsteden (Slim Samen vooruit) en de opbouw van de bijbehorende begroting zijn herijkt. Daarmee zijn de eerste stappen gezet naar een meerjarenbegroting, de komende periode worden daarin verdere stappen gezet. Tevens zijn taskforces en regiekamers ingesteld.  
• De regionale ruimtelijke strategie ‘Gezonde Maritieme Delta 2050’ is opgesteld en in de lokale raden behandel. Dit is het verhaal waarin de diverse lokale en regionale visies en documenten zijn samengebracht als focus voor de toekomstige samenwerking. De meervoudig lokale opgave, waarin we optrekken met onze buurgemeenten, zijn belangrijk voor het realiseren van onze Dordtse ambities die in onze Omgevingsvisie 2.0 zijn opgenomen. Deze Ruimtelijke strategie zal in 2026 worden uitgewerkt in een 'Regionale investeringsagenda' (RIA).
• Het toekomstpact De Witt kende haar startbijeenkomst in mei 2025 en is begin 2026 officieel gelanceerd. Het doel is dat gemeenten, bedrijven en kennisinstellingen met provincie en het Rijk de handen in een slaan met een investeringsagenda voor een sterkte maritieme maakeconomie van onze regio (Drechtsteden/Zuid Holland).
• Besloten is tot de oprichting van de 'Smart Delta en Partners BV' voor strategisch accountmanagement.
• De samenwerking met andere gemeenten is verkend, in het specifiek zijn stappen gezet met de gemeenten Gorinchem en Altena. Zij zullen in 2026 (vooralsnog voor een jaar, mogelijk langer) actief gaan participeren en meebetalen aan de Smart Delta samenwerking.

Ook op bovenregionaal niveau (bv. Verstedelijkingsalliantie 'oude lijn Leiden-Dordrecht') zijn contacten geïntensiveerd passend bij ons uitgangspunt: Dordrecht verbindt zich aan die samenwerkingspartners waarmee de grootste slagkracht georganiseerd kan worden. Zo zorgen we dat we aan de goede tafels zitten om onze gemeente én regio voor het voetlicht te brengen en onze ambities te realiseren.

Begroting 2025
Met onze partners uit het onderwijs en bedrijfsleven agenderen we door lobbyactiviteiten kansen en knelpunten rondom veiligheid, bestaanszekerheid, bereikbaarheid, woningbouw en de (maritieme) maakindustrie. Door Den Haag (Rijksoverheid, provincie, Tweede Kamer) op deze manier te voeden met praktijkkennis en ervaring vanuit de regio, stellen we ons als constructieve partner op bij de grote transities rondom onder meer klimaat en energie. We behartigen met een actieve opstelling richting provinciale en nationale overheid onze belangen in bestuurlijke netwerken zoals de VNG, G40, en de Verstedelijkingsalliantie. Om dit te realiseren kiezen we in 2025 drie hoofdactiviteiten; (1) Het invullen van inhoudelijke lobbydossiers (met daarbij de focus op: wonen/bouwen, mobiliteit, economie/hoogwaardige maakindustrie, Chemours/PFAS, brede welvaart, energie); (2) Het versterken van het netwerk in Den Haag (denk aan: Kamerleden, bewindspersonen, topambtenaren, jaarlijkse nieuwspoortbijeenkomst, bilaterale contacten, en bewindspersonen naar de regio organiseren; (3) En we vergroten het bewustzijn en belang van lobby in de gemeentelijke organisatie.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
Met onze partners hebben we onze belangen behartigd via bestuurlijke netwerken (VNG, G40, de Verstedelijkingsalliantie) en een actieve opstelling richting provinciale, nationale en Europese overheid. Zo is bij het Rijk aandacht gevraagd voor dossiers zoals bestaanszekerheid, duurzaamheid, cultuur en vitale binnensteden. Door deelname aan de Verstedelijkingsalliantie 'oude lijn Leiden-Dordrecht' kan Dordrecht rekenen op een aanzienlijke rijksbijdrage voor de stations-infrastructuur en de woonopgave in het gebied Spoorzone/Stadsas. Dordrecht Leerpark is een van de vier stations die een impuls krijgt om het spoornetwerk robuust en flexibel te maken, de economische potentie van de regio beter te benutten en de verwachte bevolkingsgroei op te vangen. Daarnaast wordt ook rond specifieke dossiers zoals Chemours/PFAS intensief regionaal samengewerkt met onder andere Papendrecht, Sliedrecht en Molenlanden. Ook op landelijk niveau zijn belangrijke stappen gezet, zo was de gemeente Dordrecht hoofdindiener van de motie “Op weg naar een PFAS vrije samenleving” binnen de VNG.

In 2025 is tevens ingezet op de zichtbaarheid van de regio in Den Haag met een gerichte en inhoudelijke lobbyaanpak. Door werkbezoeken, position papers en bijdragen aan moties en amendementen zijn regionale prioriteiten structureel onder de aandacht gebracht. In totaal zijn twaalf werkbezoeken van Kamerleden, bestuurders en topambtenaren aan de regio georganiseerd. Daarnaast zijn via onder meer de Prinsjesdagbijeenkomst en het verkiezingsdebat met het Da Vinci College en de Werkgeversfederatie partners en studenten actief betrokken. Met raadsoplopen binnen Smart Delta Drechtsteden is geïnvesteerd in bewustwording van het belang van Public Affairs. Hoogtepunten waren de Johan de Witt Lunch en de Nieuwspoortbijeenkomst. Het Johan de Witt Toekomstpact 2035 is overhandigd aan gedeputeerde Weverling. Kandidaten voor de Tweede Kamer spraken daarbij hun steun uit voor de regionale speerpunten.

Begroting 2025
Eind 2023 is een evaluatie uitgevoerd van de bedrijfsvoeringstaken van de Servicegemeente Dordrecht (SGD). Daarmee werd invulling gegeven aan de afspraak die gemaakt was bij de start van de samenwerkingsovereenkomst begin 2022 tussen de gemeente Dordrecht en de zes andere gemeenten en drie verbonden partijen. Het doel van de evaluatie was inzicht krijgen en handelingsperspectieven bieden voor de versterking van de samenwerking en de dienstverlening. Het evaluatierapport is in 2024 opgeleverd, het vervolgproces heeft tot doel gezamenlijk met de afnemende organisaties een solide basis te leggen voor de nabije toekomst. Hiervoor wordt een ontwikkelagenda voor de komende jaren opgesteld, waarin ambities worden benoemd en geprioriteerd. Met het opstellen van de ontwikkelagenda moet ook worden verkend wat realistische verwachtingen zijn tot 2026 en daarna met betrekking tot de (basis)dienstverlening en de innovatieagenda. Gezien de einddatum van 31 december 2025 voor het verlengen of opzeggen van het contract met de SGD, is het belangrijk om voor eind dit jaar een langetermijnperspectief (na 2026) te hebben geformuleerd. In 2025 zal het langetermijnperspectief daarom verder worden uitgewerkt en wordt gewerkt aan een vereveningssystematiek voor de bedrijfsvoering.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
Het Strategisch Afnemersberaad heeft in het voorjaar 2025 bepaald dat de financiële gevolgen vanaf 2027 randvoorwaardelijk zijn voor de uiteindelijke keuze voor het nieuwe dienstverleningsconcept. De richtinggevende uitgangspunten voor het langetermijnperspectief maken onderdeel uit van het dienstverleningsconcept, worden onderdeel van het nieuwe sturingsmodel en zijn derhalve nog niet vastgesteld. Daarom is het najaar 2025 volledig benut voor een zorgvuldig proces met alle afnemers om in april 2026 tot afgewogen besluitvorming te komen. Wel is in 2025 een start gemaakt met het uitwerken van de lange lijnen, onder meer via de I-visie die regionaal wordt verrijkt. De verdere uitwerking van de ontwikkelagenda volgt in 2026.

Begroting 2025
We werken aan een transparante en breed gedragen wijze van dienstverlening en financiering van de bedrijfsvoeringsdienstverlening aan de afnemers. Daarbij wordt gewerkt aan vier deelresultaten:

• Sturingsmodel; een beschrijving van de wijze waarop de afspraken worden gemaakt over prestaties, kwaliteit, kosten en risico's, hoe daarop gestuurd wordt en over gerapporteerd.
• Producten- en dienstencatalogus (PDC); een uniforme beschrijving van alle geleverde producten en diensten, inclusief de belangrijkste kenmerken, waaronder de wijze van afname en verrekeningen en KPI's.
• Financieringsmodel; een beschrijving van de wijze waarop de (basis)dienstverlening en de ontwikkeling ervan transparant wordt gefinancierd.
• Kostenverdeelmodel; een beschrijving van de principes en sleutels op basis waarvan de kosten worden verdeeld over de afnemers.

De vormgeving van het nieuwe dienstverlenings- en financieringsmodel is afhankelijk van keuzes die worden gemaakt naar aanleiding van de uitkomsten van de evaluatie SGD in 2024 (zie ook de activiteit 'We stellen een ontwikkelagenda op voor de toekomst van de dienstverlening van de Servicegemeente Dordrecht'). Dit gebeurt met een oog op de andere dienstverlening van Dordrecht aan de regio om te zien of een gelijke systematiek voor alle dienstverlening werkend zou kunnen zijn.

Activiteitsverantwoording: toelichting op activiteitsrealisatie of afwijking
In 2025 zijn het sturingsmodel, het financieringsmodel, het kostenverdeelmodel en de producten- en dienstencatalogus opgesteld. Daarmee is een belangrijke basis gelegd voor een transparante en toekomstvaste bedrijfsvoeringsdienstverlening. Het Strategisch Afnemersberaad heeft in het voorjaar 2025 besloten dat de financiële gevolgen vanaf 2027 als randvoorwaarde gelden voor de uiteindelijke keuze voor het nieuwe dienstverleningsconcept en de bijbehorende modellen. Deze gevolgen worden in kaart gebracht richting de dienstverlening vanaf 2027. Dit leidt in april 2026, bij de totstandkoming van de perspectiefnota, tot een besluitvormingstraject over de definitieve inrichting.